કેવડા ત્રીજ

કેવડા ત્રીજ ભાદરવા સુદ ત્રીજે આવે છે, ને એનું નામ 'કેવડો' પરથી પડ્યું છે, એ ફૂલ જેની ઘેરી, મીઠી સુગંધ ચોમાસાનાં છેલ્લાં અઠવાડિયાંની પોતાની છે. ગુજરાતભરમાં આ દિવસે સ્ત્રીઓ ગૌરીનું વ્રત રાખે છે, ને એમાં કેવડાનું સ્થાન મુખ્ય હોય છે. પુષ્ટિમાર્ગનું પંચાંગ આ દિવસ ઋતુમાં એના સ્થાનને કારણે નોંધે છે, એ વ્રતને કારણે નહીં.

હવેલીમાં આ દિવસ એ જ રીતે પળાય છે જે રીતે અહીં ઋતુ હંમેશાં પળાય છે, ધરાવીને. આ જ અઠવાડિયાંમાં કેવડો પૂરી સુગંધે ખીલે છે, ને શ્રી ઠાકોરજી સમક્ષ ધરાતાં ફૂલોમાં એનું સ્થાન લે છે; કેવડાના અત્તરનું તો સેવામાં પોતાનું સ્થાન સૈકાઓથી છે.

પુષ્ટિમાર્ગ અનન્ય આશ્રયનો માર્ગ છે: વૈષ્ણવનો આશ્રય એક શ્રીકૃષ્ણમાં જ છે, ને દરેક સેવા, દરેક પ્રાર્થના શ્રીનાથજી ભણી જ વહે છે. એટલે આ દિવસનું વ્રત આ માર્ગનું નથી, ને એમાંથી કશું ઉછીનું લેવાતું નથી. જે લેવાય છે તે ફૂલ છે.

પાંચ સૈકાથી હવેલીઓનો નિયમ એક જ રહ્યો છે: ઋતુ પાસે જે શ્રેષ્ઠ હોય તે પહેલાં પ્રભુને ધરાય. ને ભાદરવા પાસે શ્રેષ્ઠ છે એક સુગંધ. એ ભાવે રખાયેલી કેવડા ત્રીજ એટલે એટલું જ કે ચોમાસાની પોતાની સુગંધ શ્રી ઠાકોરજી સમક્ષ મુકાય છે; હાથમાં આવેલી કોઈ પણ સુંદર વસ્તુનું વૈષ્ણવ એ જ કરે છે.