ઘટા (હરી ઘટા / શ્યામ ઘટા)
શું છે
ઘટા એટલે વાદળોની ઘટા. ઘટાના દિવસે આખાં દર્શન એક જ રંગનાં હોય છે: શ્રી ઠાકોરજીનાં વસ્ત્ર અને શણગાર, પાછળની પિછવાઈ અને નિજમંદિરની સજાવટ, બધું એક જ રંગમાં, જાણે આખું દર્શન ઘેરાયેલાં વાદળ જેવું લાગે. હરી ઘટા લીલા રંગની હોય છે અને શ્યામ ઘટા ઘેરા શ્યામ રંગની. પંચાંગમાં શિયાળો બેસે ત્યારે ઘટાનો આરંભ નોંધાય છે, અને શ્યામ ઘટા એ પછીની અમાસે આવે છે.
શા માટે ઊજવીએ છીએ
પુષ્ટિમાર્ગમાં શણગાર ક્યારેય ફક્ત સજાવટ માટે નથી હોતો: ઋતુ પ્રમાણે શ્રીનાથજીને શણગારવા એ એક જીવંત વ્યક્તિની સાચી, ધ્યાનપૂર્વકની સેવા ગણાય છે, જે બીજા કોઈની જેમ ઠંડી અનુભવે છે, ને એ પ્રમાણે શણગારાય છે, બીજા મહિનાને અનુકૂળ વસ્ત્રોમાં નહીં. ઠંડીની ઋતુ તરફના પંચાંગના વળાંકને ચિહ્નિત કરતી ઘટા એ સંપ્રદાયના એ આગ્રહનું વધુ એક ઉદાહરણ છે કે સેવા સાચા સમય અને સાચા હવામાનને અનુસરે, કોઈ અમૂર્ત, ક્યારેય ન બદલાતા વિધિ-પંચાંગને નહીં.
વૈષ્ણવને શણગારની દરેક વિગત જાણવાની જરૂર નથી એનો ભાવ પામવા માટે: પ્રભુના આરામ પ્રત્યેની સજાગતા, જે એમના પહેરવેશ જેવી નક્કર વસ્તુ દ્વારા વ્યક્ત થાય છે, એ પોતે જ પ્રેમનું એક સ્વરૂપ છે.